Cuộc họp có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, đối tác phát triển, tổ chức quốc tế và khu vực tư nhân nhằm trao đổi các vấn đề chính sách then chốt liên quan đến thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc cuộc họp, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, cho biết trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng và thực hiện các mục tiêu giảm phát thải, việc thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày càng đóng vai trò quan trọng. Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sửa đổi đã tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, song vấn đề đặt ra hiện nay là làm rõ cách thức thiết kế và vận hành Quỹ sao cho phù hợp với điều kiện thực tiễn, huy động được nguồn lực xã hội và tạo động lực đầu tư hiệu quả trong thời gian tới.

Theo ông Lại Đức Tuấn, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh (Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công),  Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2025 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Theo đó, Luật sửa đổi hướng tới tăng cường hiệu lực thực thi thông qua việc bổ sung các quy định mang tính bắt buộc, đồng thời khắc phục những khoảng trống về chính sách và cơ chế hỗ trợ trong giai đoạn trước. Đáng chú ý, Luật đã bổ sung quy định về Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, được xác định là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, có chức năng huy động và phân bổ nguồn lực tài chính để hỗ trợ các hoạt động thúc đẩy hiệu quả năng lượng trên phạm vi toàn quốc.

Trong khuôn khổ phiên họp, các đại biểu cũng được lắng nghe chia sẻ của ông Đỗ Đức Tưởng, Chuyên gia phát triển dự án năng lượng JETP của UNDP, về những kinh nghiệm từ Dự án Thúc đẩy bảo tồn năng lượng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ (PECSME) từng được triển khai tại Việt Nam. Dự án này đã vận hành mô hình quỹ bảo lãnh vốn vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận tín dụng cho các dự án tiết kiệm năng lượng, qua đó góp phần thúc đẩy đầu tư vào các giải pháp cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng trong công nghiệp.

Theo ông Tưởng, kinh nghiệm từ PECSME cho thấy các công cụ tài chính có thể tạo tác động tích cực nếu được thiết kế phù hợp, song cũng đặt ra yêu cầu cao về quản trị rủi ro và sự kết hợp chặt chẽ giữa hỗ trợ tài chính với hỗ trợ kỹ thuật. Những bài học này được chia sẻ như cơ sở tham khảo cho Việt Nam trong quá trình chuẩn bị thiết kế và vận hành Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả theo quy định mới.

Liên quan đến nội dung điều phối, đại diện Ban Thư ký VEPG  đã chia sẻ kế hoạch làm việc năm 2026. Theo đó, Ban thư ký dự kiến duy trì các cuộc họp nhóm và theo dõi việc triển khai các khuyến nghị chính sách. Trên cơ sở đó, Ban Thư ký đã giới thiệu nhóm khuyến nghị chính sách của nhóm công tác, tập trung vào việc mở rộng kiểm toán năng lượng bắt buộc, áp dụng các quy định về tiết kiệm năng lượng trên phạm vi toàn quốc, lồng ghép các cơ chế khuyến khích về hành vi - xã hội, cùng các đề xuất liên quan đến Quỹ Hiệu quả Năng lượng và mô hình ESCO.

Trong phần thảo luận, các đại biểu cho rằng việc thiết kế Quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, trong đó làm rõ tính chất của từng loại dự án và xem xét chia gói hỗ trợ theo các khung vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn cho phù hợp với đặc thù đầu tư hiệu quả năng lượng. Các ý kiến cũng nhấn mạnh vai trò của kiểm toán năng lượng như cơ sở đánh giá dự án, đồng thời cho rằng cần kết hợp đồng bộ giữa công cụ tài chính và giải pháp kỹ thuật.

Phát biểu tại cuộc họp, bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, đánh giá cao các trao đổi tại cuộc họp và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và các đối tác phát triển trong thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.  UNDP sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong quá trình hoàn thiện chính sách và các công cụ tài chính liên quan, thông qua chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, nhằm bảo đảm các giải pháp được triển khai phù hợp, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.