Chuyên đề do đồng chí Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh trình bày.

Buổi sinh hoạt diễn ra trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đây cũng là giai đoạn Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao về nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả – yêu cầu chiến lược trong bối cảnh phát triển mới

Mở đầu chuyên đề, đồng chí Hoàng Việt Dũng khẳng định năng lượng là huyết mạch của nền kinh tế, là yếu tố đầu vào thiết yếu cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không còn đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật mà đã trở thành yêu cầu chiến lược, gắn trực tiếp với bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Từ việc phân tích những xu thế mới của thế giới như chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế carbon thấp, các tiêu chuẩn môi trường trong thương mại quốc tế hay áp lực từ các cơ chế điều chỉnh carbon xuyên biên giới, chuyên đề cho thấy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đang được nhiều quốc gia coi là “nguồn năng lượng đầu tiên” – giải pháp có chi phí thấp nhất nhưng mang lại hiệu quả nhanh và bền vững nhất.

Đối với Việt Nam, khi nhu cầu năng lượng tiếp tục gia tăng cùng với tốc độ phát triển kinh tế, trong khi nguồn năng lượng sơ cấp trong nước đang dần suy giảm và yêu cầu giảm phát thải ngày càng cấp thiết, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trở thành một trong những giải pháp căn cơ để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Trên cơ sở đó, chuyên đề tập trung làm rõ vai trò lãnh đạo toàn diện, xuyên suốt của Đảng đối với công tác sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Từ Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong tình hình mới, tư duy lãnh đạo của Đảng ngày càng thể hiện rõ quan điểm phát triển năng lượng bền vững, lấy hiệu quả sử dụng năng lượng làm một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược phát triển đất nước.

Các nội dung trình bày cũng phân tích sâu quá trình thể chế hóa các chủ trương của Đảng thông qua hệ thống pháp luật, chính sách, đặc biệt là Luật số 77/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời làm rõ những kết quả nổi bật đạt được trong thời gian qua như từng bước hoàn thiện khung thể chế, nâng cao nhận thức xã hội, thúc đẩy đổi mới công nghệ trong doanh nghiệp, giảm cường độ năng lượng của nền kinh tế và đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Gắn hiệu quả năng lượng với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia

Tham gia thảo luận tại buổi sinh hoạt, đồng chí Nguyễn Thị Lâm Giang, Bí thư Đảng ủy Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công nhấn mạnh rằng công tác sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong giai đoạn hiện nay cần được đặt trong tổng thể các chủ trương chiến lược của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Theo đồng chí, tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 70-NQ/TW có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ, bổ trợ cho nhau, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng nền kinh tế hiện đại, xanh, tự chủ và phát triển bền vững.

Đồng chí cho rằng, nếu Nghị quyết 57-NQ/TW xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực đột phá để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, thì Nghị quyết 70-NQ/TW tiếp tục khẳng định yêu cầu bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia, làm chủ công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và phát triển hệ sinh thái năng lượng hiện đại, bền vững. Trong bối cảnh đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ là giải pháp kỹ thuật hay yêu cầu quản lý đơn thuần mà phải được nhìn nhận như một trong những trụ cột quan trọng của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, là điểm hội tụ giữa đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đồng chí nhấn mạnh, việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các công nghệ tiết kiệm năng lượng tiên tiến sẽ góp phần tối ưu hóa quá trình sản xuất, giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên của đất nước. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất mới, xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn mà Đảng đã xác định trong các nghị quyết quan trọng thời gian qua.

Từ đó, đồng chí đề nghị mỗi cán bộ, đảng viên tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong nghiên cứu, tham mưu và tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng; chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực chuyên môn, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, góp phần đưa các nghị quyết của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thực hiện thành công các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Trong phần thảo luận, nhiều đảng viên cho rằng công tác sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hiện nay cần được nhìn nhận dưới góc độ mới, không chỉ là giải pháp quản lý tiêu dùng năng lượng mà còn là một cấu phần quan trọng của quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất nền kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Các ý kiến thống nhất nhận định rằng tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng với Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong tình hình mới, đã tạo ra khuôn khổ định hướng chiến lược toàn diện cho phát triển ngành năng lượng theo hướng hiện đại, xanh, hiệu quả và bền vững. Trong đó, hiệu quả năng lượng không chỉ là mục tiêu cần đạt tới mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế và tăng cường sức chống chịu trước những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.

Các đảng viên nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng các công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, Internet vạn vật và các hệ thống quản lý năng lượng thông minh sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác giám sát, dự báo, tối ưu hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trên phạm vi toàn nền kinh tế. Đây không chỉ là yêu cầu về mặt công nghệ mà còn là yêu cầu đổi mới tư duy quản trị theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đồng thời, đây cũng là giải pháp quan trọng để thực hiện mục tiêu mà Nghị quyết 70-NQ/TW đặt ra là sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu, nâng cao chất lượng tăng trưởng và bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, với chức năng, nhiệm vụ được giao, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; thúc đẩy phát triển các mô hình sản xuất xanh, nhà máy thông minh, khu công nghiệp sinh thái, các giải pháp quản lý năng lượng tiên tiến và các chuỗi giá trị phát thải thấp. Qua đó, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu lớn mà Đảng đã đề ra về phát triển lực lượng sản xuất mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời thực hiện hiệu quả các yêu cầu của Nghị quyết 70-NQ/TW về nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Không khí buổi sinh hoạt trở nên sôi nổi khi các đảng viên tập trung trao đổi, thảo luận về những vấn đề đặt ra từ thực tiễn quản lý nhà nước và triển khai chính sách trong giai đoạn hiện nay. Nhiều ý kiến cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang trở thành xu thế phát triển tất yếu, công tác sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần được nhìn nhận ở tầm chiến lược, không chỉ là nhiệm vụ của ngành năng lượng mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân.

Các đảng viên đặc biệt nhấn mạnh rằng, những kết quả đạt được trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả thời gian qua đều bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, từ việc xác định tầm nhìn chiến lược, ban hành chủ trương, nghị quyết đến quá trình tổ chức thực hiện đồng bộ trong thực tiễn. Đây cũng là yếu tố quyết định bảo đảm sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với nhiệm vụ sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên năng lượng của đất nước.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đã tập trung trao đổi về những khó khăn, thách thức hiện nay như nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp và người dân chưa đầy đủ; công nghệ sử dụng năng lượng ở một số ngành còn lạc hậu; nguồn lực đầu tư cho các dự án tiết kiệm năng lượng còn hạn chế; thị trường dịch vụ năng lượng phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Từ đó, các đảng viên đề xuất cần tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý năng lượng, thúc đẩy phát triển thị trường dịch vụ năng lượng, huy động nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền để tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn trong toàn xã hội.

Kết thúc buổi sinh hoạt, các đảng viên Chi bộ 2 thống nhất đánh giá chuyên đề có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, củng cố trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc tham mưu, tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Thông qua buổi sinh hoạt chuyên đề, Chi bộ 2 tiếp tục khẳng định quyết tâm phát huy vai trò hạt nhân chính trị trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chuyên môn; góp phần đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, phục vụ hiệu quả mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế xanh, hiện đại và bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.